Een akoestische gitaar kopen: waar je op let bij je eerste goede gitaar

Eerst dit: een slechte gitaar is duurder dan een goede

Ik heb in vijfentwintig jaar lesgeven tientallen leerlingen zien binnenkomen met een gitaar van de rommelmarkt of een naamloos setje van een webwinkel. Bijna altijd hetzelfde verhaal: de snaren liggen een vinger dik boven de hals, het instrument houdt geen stemming, en na drie maanden ploeteren belandt het ding achter de bank. Die vijftig euro was geen besparing maar een omweg. Een goede eerste gitaar hoeft niet duur te zijn — hij moet vooral géén tegenstander zijn.

De snaaractie: het eerste dat ik controleer

De actie is de hoogte van de snaren boven de frets. Te hoog, en elke greep kost onnodig veel kracht; te laag, en de snaren ratelen tegen de frets. Bij de twaalfde fret wil je op een westerngitaar grofweg twee tot tweeënhalve millimeter zien onder de dunne e-snaar, op een klassieke gitaar iets meer, drie tot vier millimeter.

Je hoeft dat niet met een liniaaltje na te meten. De praktijktest: speel een akkoord in de eerste positie en daarna hetzelfde akkoord als barré rond de vijfde fret. Gaat dat tweede zonder vechten, dan zit de actie goed. Belangrijk om te weten: de actie is bij te stellen door iemand die er verstand van heeft, dus een verder goede gitaar hoeft hier niet op af te vallen — maar reken die beurt dan wel mee in de prijs.

Massief bovenblad: de upgrade die je hoort

Zoals ik in het artikel over de akoestische gitaar uitlegde, komt de toon vooral uit het bovenblad. Gelamineerde bladen klinken vlakker; een massief blad klinkt opener en wordt met de jaren mooier. In de specificaties herken je het aan woorden als massief, solid of solid top. Staat er alleen sparren of ceder zonder massief, ga er dan van uit dat het laminaat is.

Mijn advies per budget: onder de tweehonderd euro is volledig laminaat normaal en geen schande. Tussen tweehonderd en vierhonderd euro wil ik een massief bovenblad zien. Daarboven mag je ook kritisch worden op de rest van de bouw, de afwerking van de frets en de mechanieken.

Winkel of online?

Het eerlijke antwoord: allebei kan prima, mits je het goed aanpakt. In een winkel kun je voelen en vergelijken — neem iemand mee die al speelt, laat een paar instrumenten in je prijsklasse voorspelen en luister met je ogen dicht. Online is het aanbod groter en zijn de prijzen scherp, en dankzij het retourrecht kun je een instrument thuis rustig beoordelen.

Waar je online op let: bestel bij een zaak die gitaren speelklaar aflevert en soepel retourneert, en controleer bij aankomst meteen de actie, de stemming per fret (klinkt een akkoord bij de vijfde fret nog zuiver?) en of er geen scheurtjes of losse randen te zien zijn. Twijfel je, stuur terug — daar is de regeling voor.

Vergeet het kleine grut niet

Reserveer naast de gitaar zelf een tientje of drie voor de rest: een stemapparaat of stem-app, een voetenbankje of gitaarband, reservesnaren, een plectrumsetje voor staal, en het allerbelangrijkste — een fatsoenlijke standaard of haak. Een gitaar die zichtbaar in de kamer staat wordt gepakt; een gitaar in een hoes achter de kast niet. Dat klinkt als een dooddoener, maar ik zie het verschil al jaren terug in wie er vooruitgaat.

Mijn checklist op een rij

• Actie: barré rond de vijfde fret zonder vechten
• Bovenblad: massief vanaf zo’n tweehonderd euro
• Stemming: akkoorden klinken ook hogerop de hals nog zuiver
• Mechanieken: draaien soepel en houden de spanning vast
• Retourrecht of een winkel die na de koop wil bijstellen
• Klein budget opzij voor standaard, stemapparaat en snaren

Wie deze zes punten afloopt, koopt vrijwel nooit mis. En onthoud: het doel is niet de perfecte gitaar te vinden, maar een instrument dat je elke dag met plezier oppakt. De perfecte komt later wel — dat heet gitaristenlot.